October 29, 2021

Halkhabar kura

Entertainment Site

विश्वको आठौँ आश्चर्य – एशियाकै पहिलो सुरुङमार्ग एक सय ४ बर्ष अघि नेपालमै निर्माण भएको थियो, अब पुनःनिर्माण हुने

1 min read

आजभन्दा १०४ वर्षअघि राणा प्रधानमन्त्री चन्द्रशम्शेरको पालामा निर्माण भएको र एशियाकै पहिलो मानिएको सुरुङमार्गको पुनःनिर्माणको जिम्मा माउण्टेन इन्फ्रा कम्पनीले पाएको छ।

बाग्मती प्रदेशको भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालयको यातायात पूर्वाधार निर्देशनालयले करीब रु पाँच करोडको अधिकतम् सीमाभित्रमा सुरुङमार्गको निर्माण सम्पन्न गर्नसक्ने ठेकेदार कम्पनीलाई प्रस्ताव प्रस्तुत गर्न आह्वान गरेकोमा उक्त कम्पनीको प्रस्ताव छनोट भएको यातायात पूर्वाधार निर्देशनालयका प्रमुख डा.सहदेवबहादुर भण्डारीले जानकारी दिए।

गुफा निर्माणमा सफल नेतृत्व गर्नुहुने चिफ इञ्जिनियर दिल्लीजंग थापा ( फोटो नातीनी चन्दा राणाको संग्रहवाट)

प्रदेश दुईको बारा र बाग्मती प्रदेशको मकवानपुरलाई जोड्ने चुरियामाई सुरुङमार्ग विसं २०७५ तिर राणा प्रधानमन्त्री चन्द्रशम्शेरको पालामा निर्माण भएको हो।

उक्त मार्गबाट विसं २०२० सम्म सवारी आउजाउ हुने गरेको अग्रजहरु बताउँछन्। सुरुङ नेपालको पहिलो त थियो नै त्यतिखेर एशियामै सुरुङमार्ग नभएकोले त्यस समय नेपाल आएका भूगोलविद् टोनी हेगनले आफ्नो आत्मकथामा लेखेका छन्। उनले आफ्नो पुस्तकमा यस सुरुङलाई विश्वको आठौँ आश्चर्यका रुपमा समेत उल्लेख गरेका छन्।

स्वीट्जरल्याण्डबाट नेपालको खानीलगायतको भूगर्भिक अवस्थाको अध्ययन गर्न नेपाल आएका टोनी हेगनले आफ्नो पुस्तक ‘दी हिमालयन किङ्डम् अफ नेपाल’ मा यो सुरुङमार्गले आफूलाई आश्चर्यचकित बनाएको उल्लेख गरेका छन्।

यातायात प्रयोजनका लागि निर्माण भएको दक्षिण एशियाकै पहिलो चुरियामाई सुरुङमार्गले ऐतिहासिक महत्व राख्दछ। चुरियामाई सुरुङमार्ग नेपाली सेनाका कर्णेल इञ्जिनीयर डिल्लीजङ थापाको नेतृत्वमा निर्माण गरिएको थियो।

विसं १९७४ मा चन्द्रशम्शेरले बनाउन लगाएको यो मार्ग ६०० मिटर लामो थियो। हाल पहिराले एकापट्टीको भाग पुरिएपछि यो मार्गको २८० मिटरमात्र बाँकी रहेको छ।

नेपालका पहिलो इञ्जिनीयर थापाले डिजाइन र निर्माण गराएको यो सुरुङमार्ग नजिकै चर्चित शक्तिपीठ चुरियामाईको मन्दिर छ। इञ्जिनीयर थापाले सुरुङ खन्न थालेपछि उनलाई सपनामा देवीले म बसेको ठाउँमा बाटो खनिस त्यसको सट्टामा एउटा मन्दिर बनाएर मलाई स्थापना गर भनेका कारण थापाले मन्दिर बनाएको किंवदन्ती पाइन्छ।

वि.सं. १९७४ मा निर्मित चुरियामाईको ६०० मीटर लामो सुरुङ नेपाली डिजाइन, लगानी र जनशक्तिबाटै बनेको थियो। देहरादुनको थम्प्सन कलेज अफ सिभिल इन्जिनियरिङमा पढेका इन्जीनियर कर्णेल डिल्लीजंग थापाले त्यसको डिजाइन गरेका थिए।

बारा र मकवानपुरको सिमाना जोड्दै त्यसलाई राजधानी काठमाण्डौसंग जोड्ने हिसाबले निर्माण गरिएको सुरुंग मार्ग नेपाल कै पहिलो ग्राजुयट इन्जीनियर डिल्लीजंग थापाको नेतृत्वमा नेपाली इन्जीनियरको समुहले गरेको थियो ।

नेपाली लगानी र नेपाली सहभागितामा निर्माण भयो १०४  बर्ष अघि सुरुंग मार्ग तर अहिले देश भित्र साधारण निर्माण गर्न पनि विदेशको मुख ताकेर बसेका छौ । उक्त सुरुंग मार्गमा रेल संचालन भएको देख्ने पुस्ताका केहि नागरिक अझै पनि जीवित नै ।

वि.सं. १९७४ मा निर्मित चुरियामाई छेउको सुरुङ्ग मार्गबारे ४ बर्ष पहिलेको यो भिडियो

-rss