November 28, 2021

Halkhabar kura

Entertainment Site

आज स्वस्थानी वर्तको दोस्रो दिन, यस्तो छ दोस्रो अध्यायमा

1 min read

काठमाडौं । कुमार जी आज्ञा गर्नुहुन्छ हे मुने ! अधि यो संसार जलामय छदा बिस्णु भगवान क नाभी बाट सहस्त्र दल कमल उत्पन्न भयो र त्यस कमल मा बसी ब्रह्मा शृष्टि गर्ने विचार गर्दै थिए । त्यही अबसरमा बिस्नु भगवानको काजेगुुजी बाट अत्य्यंत पराक्रमी मधुकैटक नाम का र्दुइ बीर उत्पन्न भए रति दैत्य ले जलमय संसारमा के छ भनि घुम्दा ब्रह्मा बसेको स्थानमा पुगी कमल को डाठ समाती माथि गइ हेर्दा ब्रह्मजिलाई देखेर र उनलाई खसाल्न तयार भए ।

त्यो देखेर डराएका ब्रह्मा ले योगमायाको आराधना गरे र योगमाया प्रकट प्रकट भए पछि ब्रह्माले – हे इश्वरी ! बिस्णुलाई जागा गरिदिनुस भने र उनले ब्रहामाको कस्ट बुझी बिस्णु भगवानलाई जागा गरिदिइन र भगवान जागा भएर हेर्दा ति मधुकैटभलाई देखि तत्काल युद्ध गर्न अघिसरे । दिब्य पाच हजार वर्ष सम्म जल मा युद् भयो तर हार जित हुन सकेन र अनि बिस्नुले’ हे – दानव हो ! तिमीहरु पराक्रमी रहेछौ मा खुसि भए इच्छा भएको बर माग ‘ भन्दा अहंकारी मधुकैटभ ले भने हे बिस्णुु ! यस युद्ध्मा हाम्रो जित भयो र तिमि हार्नेले क दिन सक्छौ ।

बरु तिमीलाई इच्छा लागेको बर हामी सग माग र’ दैत्य हरुको त्यस्तो अभिमान पूर्ण कुरा सुनि बिस्णुले भन्नु भयो – ‘ पहिले बाचा गर अनि मा बर माग्छु र’ अनि दानब ले तिमीले जे मागेपनि अबस्य दिने छौ भन्ने बाचा गरेपछि बिस्नु भगवान ले – अरु बर क माग्गु तिमीहरु दुवैलाई मा माद्छु , मेरो हात बाट मर ‘ भनेको सुनि मधुकैटभले भने – हे बिस्नु ! तिमि छली रहेछौ ।

कपट गरेर बर माग्यौ .बाचा हरेको हुनाले हामी दिन्छौ र’ अब क गर्ने भनि विचार गर्दा सारा संसार जलमय देखि भने – ‘ हे बिस्नु हामीलाई हामीलाई जल नभएको स्थानमा मार ‘ दैत्य क यस्ता कुरा सुनी बिस्नुले आफ्नु काखामा राखी सजिलै सित् दुवैलाई मारे ।

तिनै दैत्य को बोसो शीतकालमा तुसारोले पानि जमेझै समुन्द्रको जालमा जमेर पृथीबि भइन . मासुले पर्बत र हाडले पथ्रर भयो र त्यो देखेर ब्रहामाले संसार शृष्टि गर्ने भनि पहिले चउध भूबन शृष्टि गरे ।

कुन कुन र्लोक भने .१ – भुर्लोक , २ – भुवलोर्क, ३( स्वर्लोक , ४ महर्लोक ,५ जन र्लोक , ६ तपर्लोक , सत्य र्लोक र यी माथिका र १ अतल २ वितल ३ सुतल ४ तलातल ५ महातल ७ पाताल यति तलका जम्मा च्तुर्दस भूबन र दिप शृष्टि गरे र कुन कुन भने – १ जम्बुदिप २ प्लाछ्दिप ३ सल्मलिदिप ४ कुसदिप ५ क्रौच दिप ६ शाक दिप ७ पुस्कर दिप र त्यस्पछी सात समुन्द्र शृष्टि गरे (१ छारोद समुद्र २ सुरोद समुद्र ३ इछ्हुर्सोद समुद्र ४ घ्र्त्तोड़ा समुद्र ५ दधिम्न्दोद समुद्र ६ छिरोद समुद्र ७ शुद्रोद समुद्र र जम्बुदिप छारोद समुद्र ले वेस्तीत छ ।

त्यहा अग्निध्र राजा राज्य गर्दछन र प्लाछ्दिप इछ्हुर्सोद समुद्र ले वेस्तीत छ त्यहाँ इध्म्जिः राजा राज्य गर्दछन र सल्मलिदिप सुरोद समुद्र ले वेस्तीत छ त्यहाँ यज्ञ बाहु राजाले राज्य गर्द्छन र कुसदिप घ्र्त्तोड़ा समुद्र समुद्र ले वेस्तीत छ , त्यहा हिरण्य रेता राजा छन् र क्रौच दिप दधिम्न्दोद समुद्र ले बेरिएको छ त्यहा मेघतिथि राजा राज्य गर्दछन र पुस्कर दिप शुद्रोद समुद्र ले वेस्तीत छ ।

त्यहाँ वितिहोत्र राजा राज्य गर्दछन र जम्बुदिप को विस्तार चार लाख कोष छ र यसको आकार कमल्गत्ता जस्तै छ र यसमा नौ नौ हजार योजनाका नौ खण्ड छन् र यसप्रकार शृष्टि गरिसकेकी अस्ट पर्बत शृष्टि गरे र कुन कुन भने १ सुमेरु पर्बत २ ग्न्ध्मादन पर्बत ३ कैलाश पर्बत ४ हिमालय पर्बत ५ त्रिकुट पर्बत ६ चित्र्कुट पर्बत ७ चन्द्रान्तक पर्बत ८ चन्द्रकुट पर्बत र त्यसपछि प्राणी शृष्टि गरु भनेर महादेव को तपस्या गरे ।

दिब्य १२ हजार बर्ष कठोर तपस्या गरेपछि महादेव प्रकट भएर – ब्रहान ! तिम्रो तपस्याले मा प्रसन् भए , बर माग भन्ने आज्ञा भय्कू सुनी ब्रह्मा ले अनेक उपचार ले शिवको पूजा गरि स्तुति गर्न लागे ।

हे ईश्वर ! आफैले अनेक ब्रहाण्ड को रचना गरि आफ्नै मायामा भुलिरहेका यस्ता हजुरलाई कोटी – कोटी नमस्कार र एक मुर्ति बाट तिन ब्रह्मा बिस्नु शिव भैरहेका यस्ता हजुरलाई कोटी कोटी नमस्कार र हे इश्वर हजुरको महिमा वणन गर्न शेख र सारदा पनि नसकेको मा कसरि समथ हुने छु र हजुरको कृपाले दिप समुद्र पर्बत शृष्टि गरे , अब प्राणी शृष्टि गर्न सक्कु यहि बर दिनुहोस भनि बिन्ति गरे ।

ब्रह्माजिको प्रथाना र आग्रह बुझी महादेव ले आज्ञा भयो – हे ब्रह्न ! तिमि प्राणी शृष्टि गर्न सके ‘ भनि बरदान दिनुभयो र अनि ब्रह्माले महादेवलाई दंद्बत गरि प्राणी शृष्टि गर्न सुमेरु पर्बत गए र पहिले शिव लोक बिस्नुलोक ब्रह्मालोक उमालोक स्कन्द लोक अरु अनेक लोक शृष्टि गरे र तिनमा सबै भन्दा माथि सत्य लोक शृष्टि गरे र अनि सुमेरु पर्बत को पूर्व दिशामा अमरावती आग्नेय कोणमा सुद्रबती दणिन दिसामा यमपुरी नैऋत्य कोणमा कृष्णा बती , पच्चिम दिसामा स्रदाबती इशान कोण मा यशोबती नामका पुरिहरु रचना गरे ।

त्यसपछि स्थावर जंगल शृष्टि गरे अनि प्राणी शृष्टि गर्ने इच्छा भयो र मन ले चिताउन साथ कस्यप प्रभुती एक सय ऋषि शृष्टि भए र त्यति सुनेर अगस्त्य मुनिले सोधे हे कुमार जी हजुरको बचन रुपी अमृत मेरो कान रुपी जिब्रोले बराबर पिउन माग्दैछ र अब देब दानब पशु पन्छी मनुस्य कसरि शृष्टि भए त्यो सुन्ने इच्छा छ ।

मुनिको इच्छा सुनेर कुमार जी आज्ञा गर्नु हुन्छ – हे मुने ! कस्यप ऋषिका १ अदिति २ दिती ३ दनु ४ कारा ५ घोरा ६ सिहिका ७ क्रोधा ८ प्राधा ९ बलिस्ठा १० बिनता ११ कपिला १२ कदु १३ मनु र यस्ता स्त्री हरु थिए र अन्त दितिका गर्ब बाट हिरण्यकशिपू आदि दैत्य जन्मे र अदितिका गर्ब बाट चब्द्र सुर्य आदि तेतिस कोटी देबताहरु जन्मे

दनुका गर्ब बाट दानब हरु जन्मे र काराघोराका गर्ब बाट गन्धब हरु जन्मे सिहिकाको गर्ब बाट राहु जन्मियो प्राधा को गर्ब बाट उवशी आदि अप्सरा हरु जन्मे र क्रोधाका गर्ब बाट क्रोध जन्म्यो र मनुका को गर्ब बाट ब्राह्मण छत्रीय वैसय सुद्र यी चार थरि मनुष्य जन्मीय बलिस्ठा र बिनिता को गर्ब बाट अरुण गरुड सम्पाति मयुर कोकिल चखेवा जिब्सृब मुनिया धोबिनी राज हंस आदि पन्छी हरु जन्मिए ।

कपिला का गर्ब बाट कामधेनु सिंह शादुल बाघ हात्ती घोडा मुर्ग जरायो गैडा खरायो आदि पसुहरु जन्मे र कदु का गर्ब बाट शेष नाग अन्नत नाग पध नाग वासुल्की नाग कुलिक नाग कक्रोट नाग तछेक नाग शख नाग आदि अस्ट नाग हरु जन्मे ।

यसरि सबै शृष्टि भएको देखि ब्रह्माले तिनीहरुले खाने अहारा अनेक तहका अन्न र फलफुल शृष्टि गरे यो मैले अत्यन्त संझेप मा भने अरु पुराण बाट विस्तार बुझ्ने छौ र यो शृष्टि को कुरा सुनाए अब क सुन्ने इच्छा छ भन्दा अगस्त्य मुनि भन्दछन कुन कुन भुबन्म कुन कुन देवता छन् दिक्पाल कसरि भए ? यो सुन्ने इच्छा छ।

तेती सुनी कुमार जी आज्ञा गर्नु हुन्छ – हे मुने कैलाश भूबन मा महादेव हुनुहुन्छ बैकुण्ठ भुबन्म बिस्नु हुनुहुन्छ सत्य भुबनमा ब्रह्मा उमा भूबन मा पार्वती स्कन्द भूबन मा म धुम भूबन म धुम ऋषि नैऋत्य भुबन मा अन्य ऋषि हरु छन् अब दिक्पाल भएक कुरा भन्दछु ।

कस्यप ऋषि क छोरा इन्द्रले हिमालयमा गइ थेरै काल समय कठोर तपस्या गरे महादेव प्रसन् भइ बरदान दिइ अमरावती को अधिपति र पूर्व दिशाको दिक्पाल बने पठाएर फेरी अर्कोले तपस्या गर्दा अग्नि नाम राखी अग्नि कोण को दिक्पाल बनाई सुद्रा बती को अधिपति बनाई पठाए ।

फेरी अर्कोले तपस्या गर्दा यम नामे राखी दछिन दिशाको दिक्पाल बनाई यमपुरीको अधिपति बनाई पठाए र र फेरी अर्कोले तपस्या गर्दा निऋति नाम राखी नैऋत्य कोण को दिक्पाल र क्रिस्नापति को अधिपति बनाई पठाए र फेरी अर्कोले तपस्या गर्दा बरुण नाम राखी पचिम दिशाको दिक्पाल र स्रदाबती को अधिपति बनाई पठाए ।

फेरी उन्न्त्रास वायुले तपस्या गरे महादेव ले हामी उन्त्त्रासै जना एक हुनासकौ र हामीलाई कोहि नदेखुंन केवल सब्द मात्र सुनुन बलमा पनि कसैले जित्न नसकुन भनि माग्दा बरदान दिएर वायु नाम राखी वायाब्य कोणको अधिपति गराई पठाए।

फेरी अर्कोले तपस्या गर्दा कुबेर नाम राखी उतर दिशाको दिक्पाल अलकापुरी को अधिपति बनाई पठाए र फेरी अर्कोले तपस्या गर्दा इशान कोणको दिक्पाल र यशोबतिको अधिपति बनाई पठाए र हे मुने यति दिक्पाल भयको कुरा कहे अब क सुन्ने इच्छा छ भन भन्दा अगस्त्य मुनु भन्नु हुन्छ महादेव सतीदेवीको बिहाह भएको सतीदेवी मर्दा उत्पात भएको सतिदेवि महादेव को पत्तनी कसरि भइन किन उनको मृत्यु भयो ? यी सबै विस्तार आज्ञा होस् र मुनिका इच्छा जानी प्रसन् भएक कुमार जीले यो कुरा तेस्त्रो अध्यामा भन्न्छु भन्नुभयो ।

इति श्री स्क्न्दपुराने केदारखण्ड माघमहत्म्ये कुमारअगस्त्यसम्बदे श्रीस्वोस्तानी ब्रत्कथाया दिल्पालबणननाम द्रितियोध्याय ।

Leave a Reply

Your email address will not be published.