November 28, 2021

Halkhabar kura

Entertainment Site

बुद्ध धर्म अनुसार विवाहको मंगल विधि यस्तो छ, सम्पूर्ण विधिपाठसहित

1 min read

भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थवीर

कार्यक्रम
१. क) धर्म हलमा पुगिसके पछि दुलाहा दुलही हुने दुबैले भगवान् बुद्धको प्रतिमा अगाडी फलफुल चढाई धूप र बत्ती बालेर पूजा गर्ने ।
ख) “ नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स ” भनी सर्वप्रथम भगवान् बुद्धलाई ; “ नमो तस्स नियानिकस्स धम्मस्स ” भनी दोश्रोपटक धर्मलाई र “ नमो तस्स अट्ठारियपुग्गल महासंघस्स ” भनेर तेश्रो पटक संघलाई पंचांग वन्दना गर्ने ।

२. शील ग्रहण – दुलाहा र दुलही सहित सबै उपस्थित परिषद्ले शील ग्रहण गर्ने । ३. बुद्ध–पूजा —

४. विवाह मंगल कार्यविधि – (क) छोरी वा कन्याको आमाबाबुहरूद्वारा छोरी सुम्पने वाक्य ( आमाबाबुहरूलाई वाक्य भनाउने ) (ख) छोरापक्षका आमाबाबुद्वारा अनुमोदन ( आमाबाबुहरूलाई वाक्य भनाउने ) (ग) छोरी (दुलही) द्वारा आफुलाई समर्पण ( वाक्य भनाउने ) (घ) छोरा (दुलाहा) द्वारा अनुमोदन ( वाक्य भनाउने ) (ङ) भिक्षुहरूद्वारा आशीर्वाद ( जल तर्पण गराउने )

(च) गृही–विनयमा उल्लिखित बुद्धवचन अनुसार – (१) सर्वप्रथम दुलाहा पक्षद्वारा गर्नुपर्ने प्रतिज्ञाः– (२) दुलही ( छोरी ) पक्षद्वारा गर्नुपर्ने प्रतिज्ञाः–

(३) दुलहीले दुलाहालाई र दुलाहाले दुलहीलाई पुष्पमाला पहि¥याउने । सूनको गहना र अंगुठी पहि¥याउने र लगाउन दिने ( अनिवार्य होइन )
५. भिक्षु श्रामणेरहरूद्वारा परित्राण पाठ – त्रिरत्न गुण, मंगल सूत्र, मैत्री सूत्र, अष्टजयमंगल गाथा, महाजयमंगल सूत्र पाठ ।
(क) परित्राण जल वितरण (ख) दुलहाले दुलहीलाई र दुलहीले दुलहालाई परित्राण सूत्र बांधि दिने । भिक्षुहरूद्वारा ( त्यहीबेला सब्बे बुद्धा बलप्पत्ता पाठ )

६. समय रहेमा संक्षिप्त धर्मदेशना । ७. दान प्रदान ( मसला वितरण ) ८. पुण्यानुमोदन ।

विवाह मंगल कार्य विधि

फोटो -बोधी टिभी

(क) कन्याको वा छोरीको आमाबाबुहरूद्वारा छोरी सुम्पने वाक्य  — बुद्ध, धर्म र संघ त्रिरत्नको पवित्र गुण अनुस्मरण वा भाविता गरी समागम भइरहनु भएका परिषद्हरूलाई साक्षीभाव सम्झी हाम्री छोरी ……………………………………….. लाई तपाईंहरूको दुलहीको रूपमा अर्पण गर्दछौं । आज उपरान्त यि छोरीको सुख दुःख सम्पूर्ण क्षेत्रमा आमाबुबा समान भई संरक्षण दिने उत्तरदायित्व तपाईंहरूलाई अर्पण गर्दछौं । हामीलाई आशा मात्र होइन विश्वास पनि छ कि हाम्रो यो सम्बन्ध सुमधुर र दुबै परिवारहरूको सुख समृद्धिमा दरिलो सम्बन्ध सावित हुनेछ ।
( साधु १ साधु ११ साधु १११ )

(ख) छोरा पक्षका आमा बाबुहरूद्वारा अनुमोदन — बुद्ध, धर्म र संघ त्रिरत्नको पवित्र गुण अनुस्मरण वा भाविता गरी, समागम भइरहनु भएका परिषद्हरूलाई साक्षीभाव सम्झी तपाईंहरूले अर्पण गरिदिनु भएका उत्तरदायित्वलाई हामीले सहर्ष स्वीकार गर्दछौं । त्यस्तै वचन पनि दिन्छौं कि आफ्ना यि दुलहीको सुख संरक्षणको पूर्णरूपमा ध्यान पु¥याई ख्याल राख्दै जानेछौं । हामीलाई पनि आशा एवं विश्वास छ कि हाम्रो यो सम्बन्ध सुमधुर अनि दुवै परिवारका सुख समृद्धिमा दरिलो सम्बन्ध साबित हुने छ । ( साधु १ साधु ११ साधु १११ )

(ग) छोरीद्वारा आफुलाई  समर्पण — बुद्ध, धर्म र संघ त्रिरत्नको पवित्र गुण अनुस्मरणको साथै समागम भइरहनु भएका परिषद्हरूलाई साक्षीभाव सम्झी आफुलाई श्री …………………………………….. की जीवनसंगिनी श्रीमतीको रूपमा समर्पण गर्दछु । अनि वहाँलाई श्रीमान् पतिको रूपमा स्वीकार गरी जीवन पर्यन्त वहाँसँग जीवन यापन गर्दै जाने प्रतिज्ञा गर्दैछु । ( साधु १ साधु ११ साधु १११ )

(घ) छोराद्वारा अनुमोदन — बुद्ध, धर्म र संघ त्रिरत्नको पवित्र गुण अनुस्मरणको साथै भाविता गरी समागम भइरहनु भएका परिषद्हरूलाई साक्षीभाव सम्झी मैले आपूmलाई सुश्री …………………………………….. को श्रीमतिको रूपमा समर्पण गर्दछु । अनि यी नारीलाई जीवनसंगिनी पत्नीको रूपमा स्वीकार गरी जीवन पर्यन्त यी नारीसँग जीवन यापन गर्दै जाने प्रतिज्ञा गर्दैछु । ( साधु १ साधु ११ साधु १११ )

(ङ) भिक्षुहरूद्वारा आशीर्वाद —

इच्छितं पत्थितं तुøहं ; खिप्पमेव समिज्झतु ।
सब्बे पूरेन्तु चित्तसंकप्पा ; चन्दो पन्नरसो यथा ।।

इच्छितं पत्थितं तुøहं ; खिप्पमेव समिज्झतु ।
सब्बे पूरेन्तु चित्तसंकप्पा ; मणिजोतिरसो यथा ।।

सब्बीतियो विवज्जन्तु ; सोको रोगो विनस्सतु ।
मा ते भवन्त्वन्तरायो ; सुखी दीघायुको भव ।।

(१) दुलाहा (छोरा) पक्षले गर्नुपर्ने प्रतिज्ञा — बुद्ध, धर्म र संघ त्रिरत्नको पवित्र गुणानुस्मरण र भाविता गरी समागम भइरहनु भएका परिषद्हरूलाई साक्षीभाव सम्झी मैले प्रतिज्ञा गर्दछु – (अ) तव सम्माननाय पटिजानामि – मैले आफ्नी जीवनसंगिनी नारीलाई सन्मान गर्ने प्रतिज्ञा गर्दछु । (आ) अनवमाननाय पटिजानामि – मैले आफ्नी जीवनसंगिनी नारीलाई अपमान नगर्ने प्रतिज्ञा गर्दछु । (इ) अनतिचरियाय पटिजानामि – मैले नराम्रो मिथ्या आचरण गर्ने छैन ; विश्वासिलो भई बस्ने छु भन्ने प्रतिज्ञा गर्दछु । (ई) इस्सरिय वोस्सग्गेन तव सन्तुट्ठिकातुं पटिजानामि – मैले आफ्नी पत्नीलाई सम्यक् आजीविकाद्वारा कमाइराखेको धन सम्पत्ति सुम्पिएर सन्तुष्ट पारिराख्ने प्रतिज्ञा गर्दछु । (उ) अलंकारानुप्पदानेन तव सन्तुट्ठिकातुं पटिजानामि – मैले आफ्नी पत्नीलार्ई गरगहना बस्त्रालंकार आभूषण आदि प्रदान गरी सन्तुष्ट पारिराख्ने प्रतिज्ञा गर्दछु ।

यसरी मैले यी ५– प्रतिज्ञाहरूलाई पूर्णतः पालन गरेर जाने प्रतिज्ञा गर्दछु । ( साधु १ साधु ११ साधु १११ )

(२) दुलही (छोरी) पक्षद्वारा प्रतिज्ञा — बुद्ध, धर्म र संघ त्रिरत्नको पवित्र गुणानुस्मरण एवं भाविता गरी समागम भइरहनु भएका परिषद्हरूलाई साक्षीभाव सम्झी मैले प्रतिज्ञा गर्दछु – (क) सुसंविहितकम्मन्ता भविस्सामि – मैले आफ्नो घरको सम्पूर्ण कामकाज राम्ररी सम्पादन गरेर जानेछु । (ख) संगहितपरिजना भविस्सामि – मैले छरछिमेकी आफन्त र परिवारका सदस्यहरूलाई राम्ररी विचार संचार गरी लानेछु । (ग) अनतिचारिनी भविस्सामि – म अतिचारिनी नभई श्रीमान्को विश्वासिली नारी बन्नेछु । (घ) सम्भतं अनुरक्खनं करिस्सामि – मैले आफ्नो श्रीमान्ले कमाई ल्याएका धन सम्पत्तिहरूलाई हिनामिना नगरी रक्षा गरेर जानेछु । (ङ) दक्खा च भविस्सामि अनलसा सब्बकिच्चेसु – मैले घरको सम्पूर्ण कामकाज दक्षता एवं निपुणतापूर्वक अल्छी नमानी गर्दै जानेछु ।

यसरी मैले यी ५– प्रतिज्ञाहरूलाई पूर्णतः पालन गरेर जाने प्रतिज्ञा गर्दछु । ( साधु १ साधु ११ साधु १११ )

(विवाह मंगल कार्यकोलागि  भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थवीरले गृही विनयको आधारमा तयार गर्नुभएको लेखलाई साभार गरी लिइएको हो )

-बोधी टिभीबाट

Leave a Reply

Your email address will not be published.